Informasjonskunnskap

Informasjonskompetanse 

Viss ein leitar i SNL definerst informasjonskompetanse som ei samling av ferdigheiter som gjere ein person i stand til å identifisere når informasjon er nødvendig, og som setter vedkommande i stand til å lokalisere, vurdere og effektivt anvende den informasjonen. Ein såkalla «betrevitande» er kanskje ein person med manglande informasjonskompetanse. Veit lærarar alltid når det er smart å innhente ny informasjon? Eit menneskje som har gått ei rett line, frå 1 klasse til avslutta adjunkt utdanning og rett i jobb som lærar. Kva veit dei om samfunnet? Kva for ein informasjonskunnskap har dei? Er dei «betrevitande» unge «radikale» menneskjer som trur dei har tatt på seg verdens viktigaste oppgåve? Kanskje? Kva veit eg om det! Eg trudde sjølv eg hadde verdens viktigast oppgåve, når eg fekk mitt første arbeid. Eg jobba som bakar å skulle brødfø samfunnet. Eg var ung og hadde mange meiningar. Etter 14 år i det private næringsliv fekk eg jobb som lærar. Eg kan med handa på hjarte seie at mine 14 år i forskjellige jobbar, gjev meg ein kompetanse som ein/ei som jobbar i skulen heile livet, aldri vil få. Kanskje dette provoserer nokre leserar, men den sjansen tar eg i min eigen blogg. Eg meina ikkje at eg er ein betre lærar, men eg har erfaringar, som kanskje gjeve meg muligheita til å forstå elevane på ein annan måte, enn reine observasjonar i klasserommet og i skuleområda. Som det sto i SNL «stand til å identifisere når informasjon er nødvendig.» Eg trur ei brei erfaring å jobbe med menneskjer i mange forskjellige situasjonar er ein stor fordel. Klare ein å kombinere den breie erfaringa og dei pedagogiske evnene på ein god måte, og har nok erfaring til både vurdere effektiv og anvende nødvendig informasjon, vil eg seie at den nødvendige informasjonskompetansen er til stades. Eg vil påpeike at om 10 år eller før, har eg kanskje andre meiningar om temaet, men det orke eg ikkje å spekulere på no. J

Barn og unges digitale arena

Datagenerasjonen

For datagenerasjonen er datateknologien noko sjølvsagt. Teknologien er ikkje meir "framand" eller mystisk enn det til dømes lysbrytarar og TV var for generasjonane før dei.(Mediegenerasjonen, 2009). Ein kan undrast på om datagenerasjonen i dag, veit meir enn før? Eg sikta til allmennkunnskap. Sjølvsagt må ein definere sjølv ordbruken allmennkunnskap. Kunnskap er dynamisk og forandrar seg med tida. Sidan eg studerar historie legg eg mykje vekt på at allmennkunnskap er å forstå samfunnet rundt oss og korleis det er bygd opp. Datagenerasjonen lever i eit samfunn som er "metta" på informasjon, men eg trur at denne generasjonen ofte er veldig selektiv på kva for nokre måtar dei brukar dette verktøyet. Av mine elevar i 10. klasse er det bare ein som lese nettaviser. Når vi har vekenytt så scorar han alltid 11 eller 12 poeng av 12 mulige. Ein elev sa til meg: "Ikkje rart at han alltid får så god score, han lese jo alltid på dagbladet og vg sine nettsider." Det var med ein nedlatane tone han forsvarte laget sitt dårlige resultat. Slike haldningar er viktig å stogge. Ein kan ikkje ha det slik at elevar som er samfunnsengasjerte og lese andre ting enn "pakket" generelt blir sett ned på. Eg trur nok ikkje det er sånn i samfunnet vårt generelt. Når eg gjekk på ungdomskulen var det status å vere samfunnsengasjert. PS eg reknar meg sjølv som med i datagenerasjonen. Hadde commodore 64 frå 1983/4 :)

Det er viktig at ein lærar elevane om kjeldekritikk. Eit internett med mykje fiksjon og propaganda er vanskeleg for unge og sortere. Derfor er det viktig å vere kritisk til ope bruk av nettet når ein til dømes skal ha eit prosjekt. Ein kan sjå dette som ei vidareføring av skriftspråkets høge stilling i skuleverket, slik at elevane trur at all skriven tekst er sanning, om det no er på internett, i pressa eller i bøker. Tal vise at denne haldningen har blitt betre dei siste åra. 

Litteratur:

Hagen Ingunn og Wold Thomas: Mediegenerasjonen 2009, barn og unge i det nye ,medialandskapet, samlaget

Animasjonsfilm

Idédugnad på kva som skal vera med:

-      Kva skal tema vere? Eg saman med medstudent bestemte oss for at det skulle vere ein reklameanimasjon, om kor viktig det er å smile.

-      Produktet er det fysiske smilet

-      Plastelina, kamera, photo story 3, pc, mikrofon

Synopsis: Filmen skal handle om at viss ein smiler, blir det fleire venner på deg. Kva for nokre positive utslag eit smil kan gje.

Problem: Ein kar har ikkje venner og han er alltid sur. Dei han vil vere venner med, vil ikkje vere venn med han. Brått så skjer det ein forandring i livet hans, han får eit «kall» som seie at han skal prøve å smile.

Han løyste problemet sitt med å smile, så kom vennane til han og han vart lykkelig.

Eg syns det var eit litt tungtvint program. Håpar andre kan hjelpe meg her, men at ein måtte inn å redigere kvart eit bilde er tidkrevjande. Sjølve filmen er ikkje av høg kvalitet og noko uskarp, men eg har lært korleis ein brukar slike program og det er jo flott! Eg hadde ikkje stativ og det merkast godt på den lille animasjonen som eg har laga. Eg legge ut manus også. Eg valgte å ikkje legge musikk til historien.  Eg har fått med meg så pass at det var ein lav treskel å sette i gang eit prosjekt i 8, 9 og 10 klasse. 

Håpar nokon syns historia er morosam:) Eg lo mykje... :)

 http://www.youtube.com/watch?v=igipKC5gOfA&feature=youtu.be

Historia

Kva skal til for å få venner, tenkte Bur-Ulf der han sto og var sur. Dei andre har alltid nokon å vere med, men eg har det aldri. Lenger bort: Grøn-Ulf, Glad-Ulf og Ulf leika saman og hadde det veldig kjekt. Dei leika smileleiken Det var ein leik Bur-Ulf ikkje kunne og derfor syns han at leiken var veldig teit. Dei andre kom bort til Bur-Ulf, men Bur-Ulf bare sturte og dei gjekk for å leike vidare utan Bur-Ulf Bur-Ulf vart veldig lei seg og tårene ramla nedover kinna hans, lik ei demning som hadde sprukke. KVIFOR har eg ikkje vener gret Bur-Ulf Brått som eit vondt mageplask følte han at nokon såg på han. "Kven er du?" undrast Bur-Ulf. «Eg er ein som ordnar ting», var svaret han fekk. Hmm! Bur-Ulf tenkte; "Korleis skal eg få venner?" «Han som ordnar ting» svara: "Du skal ikkje la munnvikane kvile, løft dei opp og du skal begynne å smile. Da får du venner." Bur-Ulf slutta å grine og trakk på seg eit smil Lengre bort: Dei såg at Bur-Ulf begynte å smile. Det hadde vore kjekt med ein til tenkte dei. Brått hadde Bur-Ulf venner og levde lykkelig resten av dagen.

Samansette tekstar våren 2012

Eleven og ein PC

Viss ein bestemmer seg for at eleven skal ha «ansvar for eigen lære» og gjev han ei datamaskin. Kva vil da skje? Etter eit år med at eleven har få styre meir sjølv på foran pcen, ser eg at eleven dessverre er oftare på fjesboka og andre sosiale nettverk enn viss restriksjonane er strammare. Det går nok litt troll i år med: ”Å sette barn eller ungdom til å ”ta ansvar for egen læring” med en nett-tilkoblet PC, er som å be noen gjennomføre slankekur midt i en gratis godtebutikk” Andreas Wiese.

Eg har nett no avslutta eit 4 vekers prosjekt med 8-9 klasse som ei gruppe og 10 klasse som ei. 8-9 klasse hadde stadig oppsyn med læraren, mens 10-klasse skulle ha meir sjølvstudium og mindre stramme liner. Det vart litt meir sporadisk og dei fekk jobbe meir på eigne vilkår. Ein skulle lage ein samansett tekst som skulle innehalde både animasjon, lyd og tekst. Dei fekk alle ein arbeidsplan og med framovervurdering når det trengtes eller når dei ønskte det. Det som var påfallande var at 10 klasse aldri kom og spurde om hjelp. Det skjedde bare når eg sjølv kom fysisk bort til elevane. 8-9 klasse som hadde strammare linjer kom til lærarane «nesten» altfor ofte. Etter fullført prosjekt kunne 8-9 vise fram fint resultat, mens 10 klasse vart aldri ferdige. Det er kanskje lett å konkludere med at det alltid ville ha blitt sånn og eg kanskje aldri burde ha forsøkt det, men eg trur at det har litt med klassesamansetjinga å gjere. Spesielt med små klasser, som eg har. Eg kan vel uansett konkludere med at elevane er avhengige av oss.  

Barn og unges digitale arena

Digitale medium inngår i ungane sin kvardag. Ungane stiller ikkje spørsmålsteikn ved den tilgjengelege teknologien, men tar han for gitt. Det er mykje i den digitale verden som verkar spennande og forlokkande for barn/unge/ungdom som skal prøve ut ting, i ein verden dei held på å vokse opp i. Etter ein liten samtale med ei på 16 år, fekk eg vete at ho følte ho var sosial når ho brukte sosiale mediar. I staden for å reise på besøk, kunne det bli bytta ut med å bruke FB. Sylfest Lomheim meina at dette kan øydelegge den naturlige kommunikasjonen blant mennesket. Ein kan spørje seg om dei unge, lærar seg basisferdighetane med å vere på det WEB 2.0? Har ein oppnådd det læreplanverket ynskjer innan for basisferdigheitene når ein er god på å «chatte», «spille» og sende digitale bilete på nettet, for å ta noko av det. Min erfaring med elevar vise at det ikkje er tilfellet. Det er viktig at lærarane brukar den digitale erfaringane desse ungdommane har, til å utvikle ein digital kompetanse i tråd med LK06.

Vygotsky meinte at all intellektuell utvikling og all tenking har utgangspunkt i sosial aktivitet. Dette kan nyttast i den digitale verden. Eg meina det å bruke sosiale programmer kan utvikle læringa i riktig retning. Til dømes kan eg vise til WoW, der eg har utvikla min engelsk frå å vere ok til bra. J Sjølv om Sylfest Lomheim meina at eg ikkje er sosial i den samanhengen, så vil ikkje Vygotsky sin teori vere aktuell her, men dette er eg ueinig med. Grunnen til det er at eg har lært meg betre engelsk i min «sosiale» dataverden. Eg lærar det med å spørje og prøve ut «nye» ord. Samspel mellom barn, vaksen fungera veldig godt herJ    

IKT og tilpassa opplæring

Alle skal møte til ei opplæring som er tilpassa deira føresetnad og behov. Eit slikt synspunkt møter lite motstand og kritikk i seg sjølv. Det er først når prinsippa skal operasjonaliserast som pedagogisk praksis, og definerast i formål, innhald og konkrete tiltak, at problema oppstår(http://www.udir.no/Upload/Forskning/5/Tilpasset_opplaring.pdf).
Det er ikkje enkle løysningar i ein kompleks praksis. Det er laga læremiddel som er utvikla med tanke på læring. Det er viktig å nemne at dette inneberer også program som ikkje er direkte laga for undervisning. Bjarnø, Giæver, Johannesen og Øgrim (2009, s. 142) skil mellom tre ulike hovudtypar av digital læringsressursar . Det er standarprogrammer som til dømes teksthandsamar, rekneark og presentasjonsverktøy. Pedagogiske program som er fagleg retta program og kontekstfrie program. Faglege ressurssider som ikkje er utvikla for undervisning. I opplæringslova er det bestemmelsar for dei som ikkje kan greia seg innanfor rimeleg tilrettelegging, og som difor må ha spesiell tilrettelegging med individuelle opplæringsplanar. Elevar kan få støtte til kjøp av programmvare og anna utstyr knytt til PCen.

Eg sjølv brukar som nemnt før CSCL i mine timar. Det stør på samarbeid, det oppfordrar til kommunikasjon. Ein spesiell type kommunikasjon i høve til eit problemområde. Oppgåvene mine er ofte forma på ein slik måte at dei krevje samarbeid. Etter å ha brukt dette ei stund sa ein elev til meg.

«Eg har slutta og bruke det lokalenettverket på skulen for å lagre ting på. Eg brukar google disk til alt. Da sleppe eg problem når det lokale nettverket er nede, sånn som det var sist veke. Det er og mykje lettare enn Fronter, sidan her lagrar ting seg automatisk og eg sleppe å styre med «uploading»»

Litteraturliste: https://fronter.com/hivolda/links/files.phtml/1008872949$904267951$/RomArkiv/3.+Veke+5.+IKT+og+tilpassa+oppl_prcent_E6ring/DKL102+IKT+og+tilpassa+oppl_prcent_E6ring+v_prcent_E5ren+2012.pdf

Terje Høiland, Tor Arne Wølner. Frå digital ferdgihet til kompetanse

Elektronisk Tankekart

Elektronisk tankekart er noko eg aldri har brukt før. Eg har no prøvd Mindomo og syns det er veldig spennande. For meg som ikkje liker å ha så mange bunker med papir rundt meg og ikkje klare å holde styr er dette ei flott oppleving. Her får eg muligheita på ein lett måte og ta notat, visualisere, Idémyldring, utreiing, tekstskaping, kognitiv støtte og ikkje minst samarbeid med min venn på Nordpolen (Viss nettet er oppe å går da). Etter mange år på skulebenken har eg fått eit verktøy som gjere mitt notatarbeid lettare og meir strukturert. Bruk av dette når eg har Team-møter og liknande kjem til å effektivisere mitt arbeid (trur eg, på grunn av eg har ikkje brukt det der enda, og sidan dette er den første dagen eg prøver elektronisk tankekart). Det å bruke elektronisk tankekart har fordelen med at det ikkje er noko fysisk avgrensing. Det vil seie at det ikkje er noko grense for kor mykje utredningsarbeid du kan gjere i eit tankekart. Den vanligaste metoden å bruke tankekart i skulen er ofte tidleg i idéfasen. Det er naturlig å stoppe arbeidet med kartet der når ein brukar eit papirbasert tankekart. Det som kan demotivere elevar er at dei må begynne på nytt å skrive, med elektronisk tankekart trenger det ikkje å vere tilfellet. Ein kan eksportere tekst og styre på. Eg kan sjå for meg at eg begynner på tankekartet når masteroppgåva mi startar og når eg er ferdig med masteren har eg utvikla tankekartet heile vegen.


Link til eit tankekart.. Test:) 

http://www.mindomo.com/edit.htm?m=638c8fb159c342518b4e0a04c863fcf5#editor

Wikispace

https://sosialweb5.wikispaces.com/

Web 2.0

Facebook er eit sosial medium som ungdommar i grunnskulen nyttar mykje. Kva kan ein gjere for å nytte den bruken til noko positivt innan for skulen sine rammer?

Eg har starta ei gruppe på FB som heitar samfunnsfag 8-10. Der kan ein diskutere faglige spørsmål mellom himmel og jord. Mange av mine elevar brukar FB og spør om ting dei undrast på. Dei brukar og FB til og spørje kva eg meina med den og den formuleringa. Det er viktig å forstå at uansett kor godt/enkelt ein prøver å formulere seg for elevane, er det alltid nokon som ikkje skjønner. Her har mine elever til ein viss grad vore flink og brukt FB-meldingar til og spørje meg kva eg meina med formuleringane mine.

Det å bruke FB i timane er noko eg ikkje ønskjer. Gruppa eg har laga er eit alternativ som skal brukast etter skuletid, der eleven kan bruke FB til systematisk fagbruk. Eg veit at det er elevar som «snike» til seg bruk av FB i mine timar, men det er ikkje noko stort problem. Eg er veldig klar og tydelig på korleis eg vil at timane mine skal fungere. Kor mykje FB fremmar digital kompetanse er nok eit spørsmål som blir stilt. 

Det å bruke FB som eit digital verktøy er fullt ut mulig, men bruk i timane fører nok til mange avsporingar på grunn av det er mange uromoment som følgjer med. Venner og sosiale happeningar «events», nye bilde og liknande.  Vere kritisk til bruken av web 2.0 er ein nødvendigheit, men ein må ikkje legge det på hylla. Ein lærar bør vere «sugen» på ny viten om korleis nettet blir brukt på. Bruken av sosialt web bør ikkje vente på meir forsking eller politiske utsegn. Læraren i klasserommet kan jobbe parallelt med utviklinga på dette området. Bruken av web 2.0 kan virke motiverande for elevane som ofte kan føle at timane er keisame. Eg brukar CSCL både i RLE og samfunnsfag.  

Bilde

Bilde

For å kunne utvikle tryggleik og forståing for dramaturgi, bildespråk og ulike virkemiddel i andre typer tekster, krevjar det for mange ein kompetanseheving. Ein kan gjere dette kollektivt, ved at lærarane samen ser og diskuterer samansette tekstar produsert av elevar, eller ved lesing av relevant faglitteratur, ev kan ein vidareutdanne seg.

Kva er hovudmotivet og kva er intensjonen med bildet?

Når ein fotograf tar eit bilde er det ofte at fotografen vil at ein skal ha fokus på eit hovudobjekt, men sjølvsagt ikkje kvar gang. Bilete kan vere abstrakt og nonfigurativt. Det finnes mange måtar å få eit betre bilde. Ein kan endre ståstad, ein kan ha fugleperspektiv, ein nøytral bakgrunn, ein kan prøve å ta bilde nedafrå og oppover. Bryte opp i «landskapet» med til dømes ein raudmala stein?

Det er ting ein bør passe på viss ein eksperimentera, til dømes at det ikkje blir for mykje luft. På eit menneske kan ein til dømes ta bilete av ansiktet. Viss ein vil ha rørsle i bilete er det viktig med litt luft, slik at ikkje bilde virka klemt. Ein måte å få fram eit hovudobjekt er å bruke dybdeskarpehet.

Det å legge ein plan for bilde er nyttig. Viss ein brukar medviten sin å vurderar korleis lyset kan framheve motivet er eit bra fokus. Skuggar på fjell, hus, speil bilete på sjøen kan brukast aktiv for å få fram eit godt bilde. Kan prøve å ta bilde i medlys, side lys og i motlys. Da får ein fram forskjellige opplevingar av motivet.  

Det å plassere motivet er viktig. Viss eit bilete består av meir enn eit hovudmotiv, kan ein snakke om primærområde og eit sekundærområde. Viss ein prøvar å flytte på det eine hovudobjektet kan det forandre seg frå primær til sekundær.  

Internett og etikk

Internett og etikk

Når ein skal tilby Internett til barn og unge, er det viktig at vi er klar over og tar omsyn til dobbelheita som ligger i dette mediet. Eg syns det er viktig at foreldre, lærarar og diverse pedagogar å sette seg inn i den verden. I standen for å komme med fraser som «før så brukte vi naturen til ditt og datt». «Denne utviklinga kan bare gå ein veg» osv. Det er viktig at vi stiller opp for barna våre og guidar dei inn i ei ukjent verd. Ta ansvar!

«Noe av denne dobbeltheten gjenspeiles i skolens lovverk, som uavhengig av teknologiens muligheter og begrensninger slår fast:»[1]

Opplæringa i grunnskolen og den vidaregåande opplæringa skal fremje menneskeleg likeverd og likestilling, åndsfridom og toleranse, økologisk forståing og internasjonalt medansvar. […]

Alle som er knytte til skolen eller til lærebedriftene, skal arbeide for å hindre at elevar og lærlingar kjem til skade eller blir utsette for krenkjande ord eller handlingar. (Opplæringslova §1-2, Formål med opplæringa)

Denne vise at på den eine sida skal det vere opneheit, men på den andre sida vere avgrensa og beskyttelse for eleven?

Ein må her komme innpå ein etisk debatt om korleis bruk av Internett skal vere i skulen. Digital mobbing og andre konsekvensar var noko eg ikkje hadde noko om i skulen, men som eg ser, er nødvendigheita rundt det temaet er stort.  Det å bygge opp ein «etisk ryggrad» er viktig meina eg. Lage «køyrereglar», vise omsyn og vere varsam.

Korleis bruke Internett på ein måte som gjere at ein ikkje sårar andre og seg sjølv i ein verden av mogligheiter og ingen grenser. Det er viktig og tenkje over at både mottakar og sendar av nettet kan hamne i etiske dilemma. Dette er noko skulen bør diskutere. Det å ta det opp i team-møta meina eg kan vere ein god ide. Da kan ein å diskutere lærarane og leiarane sin kompetanse og fokus på dette området. Få opna auga og vere flinkare til å hjelpe elevane til ei tryggare internett-framtid.

Litteraturliste

http://www2.skolenettet.no/etikk_jus/e04.html

---

[1] http://www2.skolenettet.no/etikk_jus/e03.html

RLE og Film

FILM OG BILDE OG FAGET RLE

Læreplan i religion, livssyn og etikk

Å kunne bruke digitale verktøy i RLE er en hjelp til å utforske religionar og livssyn for å

finne ulike presentasjonar og perspektiver. En viktig ferdighet er å kunne benytte digitalt

tilgjengelig materiale, som bilder, tekster, musikk og film på måter som forener kreativitet

med kildekritisk bevissthet. Digitale medier gir nye muligheter for kommunikasjon og dialog

om religioner og livssyn. Disse mediene gir også muligheter for bred tilgang til materiale om

aktuelle etiske problemstillinger.

RLE og Film

Det å bruke film og bilde i RLE syns eg er ein god måte og elevane meir motivert. Den «tradisjonelle» undervisninga i RLE, om eg kan vere så dristig å bruke dei orda. Meiningsmålingar blant elevar vise at RLE er det faget flest mislikar. Eg underviser i RLE og det er mitt første år. Eg har tenkt litt «utradisjonelt» og tenkte mykje på korleis skal eg få elevane til å like RLE. Etter eit halvt år no har eg fått tilbake meldingar som eg aldri kunne ha rekna med. Elvar i 10 klasse snakkar med ynger elevar og seie «at RLE i 8-9 er kjempe kjipt, men de må glede dykk til 10 klasse for da er det kjempe kjekt».

Korleis skal ein klare å få dei til å like filosofi? Eg har brukt mykje film og bilde i den delen av undervisninga. Vi har sett filmen Forrest Gump. Vi går igjennom filmen sine filosofiske tankar og til dømes kva vil det seie å vere dum? Kva er ein dum person? Dette fekk elevane til å bli «litt» engasjerte. Filmen Forrest Gump har mange filosofiske tema og handlar og ein del om gudstrua. Det at dei får lov til å utfolde seg på den måten gjere at dei blir engasjerte i faget. Det finnes mange måtar og undervise innan for RLE og for meg er bilde og film klart det viktigaste verktøyet!

Internett som reiskap

Eg skal forklare mitt kollegiet på skulen min kva internett er, og korleis det fungerar. Eg skal da på ein enkel måte forklare desse kva ein kan bruke internett til og litt korleis det virke.

Internett

Nettverk er eit system samankopla komponentar. Når ein i Oslo kan gå på toget og komme seg til Bodø er det ei samankopling av mange togbaner som gjev deg  muligheita til å komme deg opp.  Når ein skal reise til Syden er ein avhengig av bussar, tog, fly, taxi og meir for å komme seg til destinasjonen. Visst ein seie at bussar er eit nettverk, tog er eit nettverk og fly eit anna,  og ein koplar det saman får ein eit ”internasjonalt” nettverk. Det kalla ein eit transportnettverk. Når ein går inni datamaskina si verd fungerar det mykje på same måte. Det krevjast ei kopling mellom mange  datamaskiner og servere[1] for å få ”transporten” til å fungere. Internett er eit system der alle datamaskiner i verda kan dele informasjon. Alle heimar som har eit internett abonnement kan logge seg på det nettverket og reise rundt om i heile verda med si eiga datamaskin.

---

[1] Ein tener, også kalla ein server eller sørvar, er en programvare som tilbyr («serverer») ein eller fleire tenester til andre datamaskiner (klientar) over eit datanettverk.

Tilgang til servicetenestar

På internett kan ein no utføre ulike gjeremål  utan å forlate heimen. Det kan vere banktenester via nettbank, søkje jobbar, levere sjølvmeldinga, tinge varer for å nemne noko.

Læring

Kunnskap er makt, og digital kompetanse er ein av basisdugleikane som er omtala i Kunnskapsløftet (KL06).  I heftet ”  DIGITAL SKOLE HVER DAG– om helhetlig utvikling av digital kompetanse i grunnopplæringa” utgitt av Forsknings- og kompetansenettverk for IT i utdanning er digital kompentanse definert slik: ”Digital kompetanse er ferdigheter, kunnskaper, kreativitet og holdninger som alle trenger for å kunne bruke digitale medier for læring og mestring i kunnskapssamfunnet.” http://www.udir.no/upload/Rapporter/ITU_rapport.pdf

Dette inneberer at internett er ein reiskap som fremmar digital kompetanse. Internett er såleis ein viktig arena for læring. Eg skal kort gjere greie for ulike område der internett står sentralt i skulekvardagen, og kva nytte elevar og lærarar har av desse.

Dei aller fleste kommunar er i dag knytt til ein eller anna form for læringsplattform. Det vere seg It’s learning eller Fronter. Dette er webbaserte løysingar som er utvikla særleg for utdanningssektoren. Dette digitale klasserommet gir lærar og elevar høve til å kommunisere utover og utanfor det fysiske klasserommet på skulen.  Her kan læraren legge ut spesifikk informasjon til elevane, lage oppgåver, gje respons på innleveringar og gjennomføre fortløpande vurdering både på oppgåver og korleis eleven ligg i høve måloppnåinga i dei ulike faga. I tillegg kan læraren leggje ut lenker til anna relevant fagstoff. På den måten kan ein og seie at det digitale klasserommet eller læringsplattformene gir stort høve for tilpassa undervisning.

Tradisjonelt har læreboka stått sentralt i skulen. Fleire forlag har no lagt ut lærebøkene digitalt. Dette gjer det mogleg for elevane å la læreboka ligge på skulen, og hente fram den digitale boka heime om han ynskjer. Forlaga har og laga nettsider til enkelte av bøkene, der ein kan finne fleire oppgåver, lenkjer til tilleggslitteratur og m.a. pedagogiske spel.

Visualisering av kunnskap – Bilete, lyd og film

Internett har gjort det mogleg for læraren å kunne visualisere undervisninga si med å bruke internett.  Ein kan laste ned bilete, lydklipp eller filmsnuttar til bruk i dei ulike emna og faga.

Mangfold  i informasjon og kunnskap.

Internett har gjort det mogleg å søkje ,innhente informasjon og kunnskap  på ein enkel måte. Dette kan ein gjere ved å nytte seg av ulike leksikon ,oppslagsverk, publiserte artiklar osv. som ligg på internett.  ’

Læringsstrategiar

”…elevene må utvikle gode strategier for det å lære å lære; å kunne finne rett informasjon til de oppgavene og problemstillingane de skal lære” .”   (Ola Erstad:Digital kompetanse i skole,  2010:23)  Ulike innfallsvinklar på fagstoffet gir elevane større innsikt i eiga læring og såleis større rom for refleksjon. I denne samanhang vert internett, den informasjonen og kunnskapen som ligg der viktig.

                       

Litteraturliste

www.Wikipedia.no

www.udir.no

www.online.no

Bård Kjos (red.) Innføring i informasjonsteknologi, Tapir Akademisk Forlag 2008 utgåve 6.

Ola Erstad Digital kompetanse i skolen, Universitetsforlaget 2010

---

[1] Nettsamfunnet har meir enn 500 millionar aktive brukarar på verdsbasis, og anslått 2 400 000 norske brukarar per 6. oktober 2010 (http://no.wikipedia.org/wiki/Facebook) 

Samfunnsfag og rekneark

Grunnleggjande ferdigheit i kunnskapsløftet - å kunne bruke digitale verktøy:

Å kunne bruke digitale verktøy i samfunnsfag inneber å gjere berekningar, søkje etter informasjon, utforske nettstader, utøve kjeldekritikk og nettvett og velje ut relevant informasjon om faglege tema. Digitale ferdigheiter vil òg seie å vere orientert om personvern og opphavsrett, og kunne bruke og følgje reglar og normer som gjeld for internettbasert kommunikasjon. Å bruke digitale kommunikasjons- og samarbeidsreiskapar inneber å utarbeide, presentere og publisere eigne og felles multimediale produkt, kommunisere og samarbeide med elevar frå andre skular og land.

Og for rekning:

kunne rekne i samfunnsfag inneber å behandle og samanlikne talmateriale om faglege tema, og å bruke, tolke og lage tabellar og grafiske framstillingar. Rekning i samfunnsfag handlar òg om å gjere undersøkingar med teljing, bruke målestokk på kart og rekne med tid.

Samfunnsfag er eit fag eg «elskar» å undervise. Det at eg har god kompetanse innan historie og samfunnskunnskap er viktig, men engasjementet eg har for faget teller nok enda meir. Det å prøve å dra linjer og få elevane til å drøfte gjev meg stor glede. No som eg får betre kompetanse innan det digitale feltet, og ikkje minst nye idear, får meg til å glede meg enda meir til å reise på jobb.

Oppgåve

Finn kompetansemål som kan knyttast opp mot bruk av rekneark og funksjonane i rekneark for skuleslaget du arbeider i.

Læreplan i samfunnsfag

Føremål:

… Arbeid i faget skal stimulere til å drøfte samanhengar mellom produksjon og forbruk og vurdere konsekvensar som ressursbruk og livsutfalding har på miljøet og ei berekraftig utvikling. Samfunnsfaget skal og utvikle kunnskap om arbeidsliv og økonomi[1]…

Her er det mange muligheiter for bruk av Excel. Ein kan lage statestikkar om bruk, kast og handel. Kor fort til dømes ein ikkje-fornybar resurs kan bli brukt opp viss ein brukar så og så mykje. Ein kan legge inn i Excel utrekningar som vise kva for eit årstall resursen vil bli brukt opp. Viss ein tenkjar seg at ei veke får familien Taskekrabben eit årsforbruk med fisk. Ein får 100 fisk. Ein kan bruke Excel å vise elevane kor fort ein resurs kan bli oppbrukt viss ein ikkje passar på den. Sjølv om det er estimert som eit årsforbruk. Sløsar ein med fisken vil den kanskje ikkje vare lenger enn eit halvt år. Ein kan lage statstikkar om avfall. Det er vel kanskje bare kreativiteten som stoppar deg.

J

Litteraturliste:

Rekneark 2 DKL101 hausten 2011

---

[1] http://www.udir.no/Lareplaner/Grep/Modul/?gmid=0&gmi=156048

Excel i skulen

Det å bruke Excel i andre fag enn matte må eg innrømme at eg ikkje har tenkt så mykje på. Eg tenkte vel som så at Excel hørte matematikkfaget til. Kunnskapsløftet har fokus på matematikk i alle fag. Det er da god meining i å generelle kunnskaper om regneark. Eg vil vidare i bloggen skrive Excel i staden for regneark. I lærarutdanninga blir Excel brukt i varierande grad. Det å lese igjennom å jobbe med «Excel-innføring, Datakortet», er til god hjelp for dei som har ingen erfaring. Dette er ei lett innføring av programmet.  Den «berømte» inngangsterskelen kan bli noko lågare da.

Excel i kroppsøving- er eit døme med overføringsverdi. I kroppsøvingstimen kan ein til dømes ha høgdehopp. Elevane hoppar 5-10 ganger og noterer ned resultata sine. I matematikktimen tar elevane fram sine resultat og noterer dei ned i Excel. Ved å bruke funksjonen =SUMMER kan ein finne ut kor høgt elevane hadde hoppa samanlagt. Ein kan spør om fleire ting. Til dømes

-          Kva var gjennomsnittlig kastelengde?

-          Kva var det kortaste kastet?

-          Kva var det lengste kastet?

-          Kor mange hoppa over 1 meter?

-          Kor mange hoppa over 1.30 meter?

Ein kan ta vare på resultata å prøve på nytt igjen til våren. Etter nokre år kan og elevane gå inn å drøfte resultata år etter år. På den måten får ein og ein historisk innsikt som kan vere nyttig i andre fag. Det å lese tabellar og tolke resultat kan gje elevane mange spennande opplevingar.

I samfunnsfag kan ein bruke Excel og kart. Lære seg geografien med å jobbe med breddegrader og lengdegrader. Dette synast eg blir spennandes til våren da eg skal prøve å bruke Excel aktivt i samfunnsfag. Eg veit ikkje kor mykje skulen min brukar Excel, men etter eit år på jobb ser eg lite til det. Dermed har eg ein liten konklusjon oppe i mitt hovud, eller mildt sagt ei generalisering. Eg må kanskje lære elevane opp litt i Excel, men på same måte som CSCL og diverse andre ting eg har lært med dette studie, har elevane tatt det fort til seg «eg har prøvd ut mykje av det vi studerer». Eg reknar med at det ikkje kjem til å by på store problem. 

Det at elevane lære seg å bruke digitale verktøy på ein måte som kan nyttast godt i jobbsamanheng er viktig. Når eg var ung. Kremt yngre. Likte eg å leike med Excel. Det var spennandes og noko eg brukte mykje tid på. Eg laga tabellar, formaler og mykje anna. Det er eg veldig takknemleg for i dag.  Tanken da var å finne på noko som var moro og leik. Utfordringa no er at barn/ungdom no har så mykje meir og velje mellom. Excel blir nok ikkje prioritert, på grunn at det finnes så mange andre digitale remediar som blir prioritert først. Den lærdomen eg fekk var unik. 

Mitt utgangspunkt blir å prøve å få elevane til å leike seg med Excel. Klare eg det så har dei fått ein kunnskap i sekken sin som blir godt å ha med seg resten av livet.  

Litteraturliste

Rekneark 1 DKL101 hausten 2001

Terje Høyland, Tor Arne Wølner: Fra digital ferdighet til kompetanse 2011

Læreprosessen og digitale medier

Fem grunnleggende ferdigheter og læring med digital portefølje

Når det gjelder arbeid med digitale medier i skolen, har den nye læreplanen (LK06) en radikal endring i forhold til sin fotgjenger L97. Tidligere skulle elevene arbeide med fire grunnleggende ferdigheter for

-          å kunne uttrykke seg muntlig

-          å kunne uttrykke seg skriftlig

-          å kunne lese

-          å kunne regne

I tillegg til at elevene skulle arbeide med de fire basisferdighetene, kunne de bruke IKT. De som ville og hadde anledning, burde ta i bruk datamaskiner. En radikal endring med LK06 er den femte grunnleggende ferdigheten, siden det der står at elevene skal bruke digital verktøy for å få ferdighet. Det er altså ikkje lenger kan eller bør. Elevene skal kunne bruke datamaskiner og/eller andre digitale hjelpemidler i alle fag, og da betyr det at læreren er lovpålagt å ta i bruk digitale medier i undervisninga.

Samtidig med ny læreplan gis det frå sentralt hold tydelige signaler om at det er ønskelig at grunnskolen begynner med porteføljemetodikk eller mappemetodikk. Ser vi det i samanheng med LK06 og den femte grunnleggende ferdigheten, vil vi si at departementet er nær ved å gjøre en genistrek, men de er ikkje helt i mål. En lærer som tar i bruk digitale mapper i det faglige arbeidet med elevene, får inn arbeidet med digitale medier på en enkel måte. Tidlig bruk av digitale mapper gir elevene en digital ferdighet, og muligheter for forskjellige arbeidsmåter øker når elevarbeidene legges i digitale arbeidsmapper. Gjennom en slik arbeidsform øker også mulighetene for variert arbeid med sammensatte eller multimodale tekster. Den digitale mappa åpner for mange og varierte arbeidsmåter for elevene, samtidig som det blir et metodisk verktøy for læraren.

Litteraturliste

Terje Høiland, Tor Arne Wølner: Frå digital ferdighet til kompetanse. 2011

Øvingsoppgåve 3

Samarbeid

Spørsmålet hvordan kunnskap overføres og omdannes til noe “lært” enten i felleskap eller alene, har ikkje ett svar! Fellesnevner hos fleire pedagoger og forskere i dag at læringsfelleskapet – dialogen og samarbeidet – er viktig for læring. Tedenser vi ser gjennom forsking og arbeid med læringsteoriene viser

-          At det er individet som bygger opp egne kunnskaper- og forståeøsesmønstre ut frå erfaringer

-          At det er en økt forståelse for at læring er en sosialt betinget prosess som foregår i samspill med andre, enten direkte eller gjennom kommunikasjonsmedier

-          At det er en økt forståelse for at læringssituasjonen og samanheng den inngår i, har betydning for læringens prosess og resultat

-          At læring også viser at den lærende preges av bearbeiding av impulser i form av avvisninger, fordreininger av “input” og økt forståelse fordi det allereie finnes “knagger” å henge kunnskapen på

-          At læring ofte skjer i et felleskap med dialog, tegn og kroppsspråk, og at nye meninger dannes gjennom bearbeiding av allereie eksisterende kunnskap og nye impulser

Vi lærer altså i de fleste sammenhenger, og vi lærer og erfarer i samhandling med andre. For å kunne få en læringseffekt av nye læringsarenaer på Internett er det pedagogikken og metodene i det didaktiske arbeidet som kan føre til læring. Vi mener at Internett ikkje nødvendigvid vil medføre økt læring gjennom bare å arbeide med digitale medier som verktøy, men det kan være med på å gi variasjon som gjør at studenter og elever vil bli meir motivert for å samarbeide og arbeide med fag. Med en bevisst holdning til hvordan arbeidet med fag, ferdigheter og digitale mapper kan gjennomføres, antar vi at det blir en betre læringseffekt[1].

Reflekter over korleis samskriving kan vera verktøy for elev-elev-vurdering.

CSCL (Computer Supported Collaborative Learning) Datamaskinstøttet samarbeidslæring.

Det er mange vegar å gå når ein skal produsere tekstar. Viss ein vel å bruke mappe- og porteføljemetodikkens hovudmoment, får ein med seg elevmedverking, refleksjon, respons og dynamisk vurdering for auka kunnskap. Dette meiner eg er viktige poeng for elev-elev-vurdering. Når ein brukar CSCL metoden, er eleven også klar over at andre kjem til å sjå teksten. Dette kan kanskje vere litt “skummelt” i starten, men eg trur at det kan gjere at eleven jobbar litt meir med teksten når andre skal sjå han. Boka Den Femte Grunnleggende Ferdighet som tidligare nemnt, viser at det kjem mykje positivt ut av å bruke CSCL.

For at CSCL-metoden skal vere eit godt verkty i læringsprosessen, vil det vere naudsynt at elevane opparbeider seg erfaring i bruk av metoden, slik at dei forstår hensikta og får det læringsutbyttet som er meint. Ut frå eit spesialpedagogisk perspektiv vil eg tru at denne metoden kan bidra til å skape struktur og oversikt for dei som særleg treng det.

Litteraturliste:

Asgjerd Vea Karlsen, Tor Arne Wølner: Den Femte Grunnleggende Ferdighet, 2009

Terje Høiland, Tor Arne Wølner: Frå Digital Ferdighet Til Kompetanse, 2011

---

[1] Asgjer Vea Karlsen m.fl. Side 79

Øvingsoppgåve 1

Når eg gjekk i ungdomskulen (1991-94) hadde vi valfag maskinskriving og IT. Da var det snakk om å skrive raskast mulig på kortast mulig tid og IT handla det om programmering, som å lage små program eller spel. Eg vil komme med påstanden “eg er datagenerasjonen!”. Eg lærte meg kva som var inni maskina, enkel programmering, og viss uhellet oppsto kunne eg reparere maskina. Digitale læringsressursar var det lite av på den tida. Eg hugsa at vi brukte eit “matteprogram”, men det var bare i bruk når vi hadde IT-timen.

 Å bruke digitale kommunikasjons- og samarbeidsreiskapar^[1]… står det i læreplanen for samfunnsfag. Eg har valt i mine samfunnsfagtimer å bruke blogg. Det på grunn av eg får fletta inn kommunikasjon på ein god måte. Det er og eit godt samarbeidsreiskap, der dei kan kommentere kvarandre sine innlegg. Min intensjon med det er at dei kan få eit meir seriøst forhold til blogg og at det kan vere eit nyttig reiskap for å utvikle kunnskapen rundt sosiale mediar. Sjølv synast eg det er flott å ha arbeidet til elevane tilgjengelig heiletida. Ikkje at eg skal sitte og vurdere dei time inn og time ut, men kjem eg på noko nyttig for eleven “der og da”, kan eg gå rett inn på fagbloggen å kommentere.  Dette trur eg er veldig bra for den prosessorienterte skrivinga og dei får gode framovermeldingar. Eg får brukt deduktiv metode der eleven for eit problem. Eleven jobbar med det og han/ho prøver og feilar. Får framovermeldingar og kan straks gå i gang med nye forsøk. Induktive metodar blir også brukt.

Læringsressursar

www.dammskolen.no

www.viten.no

http://skole.trondheim.kommune.no/eberg/7klasse0708/graaheia/graaheiastart.htm

http://www.geogebra.no/

Litteraturliste

Leif Harboe; Norskboka.no, 2.utgåve

Lars Steinar Hauge, Bjørn Holgernes; Vitenskap og språk

Tekst 1: DKL 101, hausten 2011

---

[1] http://www.udir.no/Lareplaner/Grep/Modul/?gmid=2&v=5

Noko nytt?

Hei, hei. I dag har eg tatt DKT på ordet. Eg har fått elevane mine til å opprette ein g-mail, blogg og skal bruke det aktiv i samfunnsfag. Korleis det skal gå får tida vise, men at elevane får den same kvaliteten i samfunnsfag som før, er eg sikker på. Det tok litt tid å få ordna at alle hadde fått oppretta konto, men sidan det er ein ny måte og jobbe på, må ein rekne med litt tid.

Eg jobbar på ein skule i ytre Sogn og vi er seks elevar i 10 klasse. Det gjere at eg har bra kontroll om prosjektet å føle at dette er både verdifult og spennandes for elevane. Visse utfordringer finnes som elevens konsentrasjon om sjølve faget. At ein fokuserer på andre ting enn faget kan oppstå når ein sitte med maskiner tilknytt nettet. Eg gjev elevane tillit og rekne med at dei vise seg tilliten verdig.

5.10.2011

Etter ei veke vise det seg at eg får utfordringar som eg kanskje ikkje hadde heilt tenkt på. Alltid litt datatrøbbel. Til dømes måtte eg må laste ned google Chrome. Nokre av maskinene hadde vel også sin "glansperiode" rundt den industrielle revolusjonen, men det meina eg ikkje er noko stort problem. Trenger nok ikkje større ystels enn ca @ 2 GHz og 500 mb-ram og eit 16-bit operativsystem. Med andre ord: å ha ei datamaskin er det viktigaste. Ein får eit problem med Explorer viss OS er alt for "museum klart". Det er spennande prosjekt synast eg. Kan sitte heime å vurdere arbeidet og gje dei tilbakemelding, som eg syns er både lettare og betre. Elevane kan også gje kvarandre tilbakemelding. Sjølvsagt er det ting som "truer i det blå" ein må snakke med elevane om.  Det å lage køyrereglar er viktig. Eit døme her: 

-          Ein bør ikkje bruke namn på seg sjølv eller andre i skuleblogg på ein måte som gjere at ein sjølv eller andre som lett kan identifiserast. (Norskboka.no: Side 101)